Cái giá Saudi Arabia phải trả khi châm ngòi cuộc chiến giá dầu



--

Thái tử Saudi Arabia – Mohammed bin Salman cuối tuần trước khai mào một trận chiến giá dầu, với tuyên bố hạ giá bán và tăng sản lượng, sau cuộc đàm phán thất bại với Nga. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cái giá đựng chiến thắng có thể khiến ông ngần ngại theo đuổi trong thời gian dài.  

Nếu giá dầu chẳng thể hồi phục và giao dịch ở mức chưa bằng một nửa so với tầm Saudi Arabia cần để thăng bằng ngân sách, nền kinh tế này còn có thể là một trong những nạn nhân lớn nhất. Năng lượng hiện đóng góp tới 80% xuất khẩu và hai phần ba nguồn thu của quốc gia này.

Nếu dầu Brent duy trì ở mức 35 USD, và Saudi Arabia không điều tiết chi tiêu công, thâm hụt ngân sách của họ sẽ tương đương 15% GDP năm nay. Trong khi đó, dự trữ ngoại hối ròng cũng có thể có thể cạn kiệt trong 5 năm, trừ phi họ sử dụng các nguồn thu khác, Abu Dhabi Commercial Bank cho biết. Goldman Sachs Group cũng dự đoán năm nay, thâm hụt của nước này vào khoảng 12%, khiến nhu cầu tài chính tăng thêm 36 tỷ USD.

“Saudi Arabia đã tích được khối dự phòng khổng lồ, cấp phép họ chống chịu qua thời gian giá cả rẻ kéo dài. Tuy nhiên, vấn đề này cũng có giá của nó. Số tiền đó lẽ ra cũng có thể dùng vào mục đích đa chủng loại hóa nền kinh tế”, Tarek Fadlallah – Giám đốc khu vực Trung Đông tại Nomura Asset Management nhận định.

Một cơ sở lọc dầu của Saudi Aramco tại Saudi Arabia. Ảnh: Bloomberg

Một cơ sở lọc dầu của Saudi Aramco tại Saudi Arabia. Ảnh: Bloomberg

Thị trường dầu bữa qua có phiên mất giá mạnh nhất tính từ lúc Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Nguyên nhân là OPEC và các đồng minh không thể nhất trí về việc tiếp tục hạ sản lượng để cứu giá dầu. Có thời điểm, dầu Brent và WTI mất hơn 30%, xuống thấp nhất kể từ năm 2016.

Sáng nay, cả 2 loại dầu đã hồi phục, với tầm tăng hiện tại hơn 3%. Dù vậy, cả Bank of America Global Research và Goldman Sachs đều dự đoán giá có thể về 20 USD.

Saudi Arabia vẫn đang chịu thương tổn từ đợt xuống dốc của giá dầu cách đây 6 năm. Hiện tại, họ tham dự cuộc đua với nền tảng kinh tế đang trên đà hồi phục. Tuy nhiên, gia tài quốc tế ròng của họ ngày nay chỉ bằng hai phần ba so với đỉnh năm 2014. Chính phủ cũng dự báo thâm hụt ngân sách 6,4% GDP năm nay, với giả định dầu Brent bình quân 65 USD một thùng. Còn để thăng bằng ngân sách năm nay, họ cần giá lên 84 USD.

Cú sốc giá dầu xảy đến đúng thời điểm Covid-19 lan rộng, kéo tụt nhu cầu năng lượng ngoài nước và làm xô lệch mọi tính toán kinh tế của Saudi Arabia. Thị trường đã lập tức bày tỏ phản ứng, khiến chứng khoán và trái phiếu Saudi Arabia lao dốc hôm qua.

“Rõ ràng thị trường đang đặt cược tài chính của Saudi Arabia giảm sút nghiêm trọng. Trong ngắn hạn, họ vẫn có đủ vũ khí để vượt qua thời kì này. Nhưng nếu trạng thái này kéo dài, các vấn đề nền tảng sẽ nảy sinh”, Abdul Kadir Hussain – Giám đốc đảm nhiệm công cụ trả lãi cố định tại Arqaam Capital nhận định.

Hôm qua, trái phiếu của vương quốc này thuộc nhóm chịu tác động mạnh nhất khu vực. Cổ phiếu tỷ phú dầu mỏ Saudi Aramco cũng giảm kịch sàn, ngày càng xa mục đích vốn hóa 2.000 tỷ USD của chính phủ.

“Họ còn nhiều bộ đệm kinh tế, đủ để quan sát diễn biến thị trường dầu và mong chờ lời giải đáp của Nga. Tuy nhiên, bộ đệm ngày nay đã yếu hơn năm 2014. Nếu trận chiến kéo dài và giá dầu vẫn chịu sức ép, Saudi Arabia sẽ lại bắt buộc phải phải giảm chi và thi hành nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng”, Monica Malik – kinh tế trưởng tại Abu Dhabi Commercial Bank cho biết.

Thỏa thuận với Nga đổ vỡ đẩy Saudi Arabia vào tình thế khó khăn. Nếu họ chọn tham dự cuộc chiến trường kỳ, thắt lưng buộc bụng sẽ thật khó dàng được chấp nhận tại đất nước mà người dân đã quá quen với những chính sách trợ cấp, cách làm và chi tiêu công hào phóng.

Ngược lại, Nga sẵn sàng rời bỏ liên minh với OPEC để tiến công các đối thủ tại Mỹ, vì so với Saudi Arabia, nước này ít chịu ảnh hưởng hơn từ giá dầu thấp. Ngân hàng trung ương Nga đã gây dựng lại khối dự trữ nước ngoài, hiện ở mức cao nhất kể từ tháng 8/2008. Bên cạnh đó, không như Saudi Arabia, Nga thả nổi đồng rouble, giúp họ linh hoạt chủ trương trong thời kỳ nguồn thu từ dầu mỏ thấp.

Xét đến tầm quan trọng của chi tiêu công và an sinh xã hội, “độ mẫn cảm nội địa của Saudi Arabia với kinh tế trượt dốc cao hơn Nga”, Hasnain Malik – giám đốc chiến lược cổ phiếu tại Tellimer cho biết, “Cả hai đều có nguồn lực tài chính và mục tiêu duy trì cuộc chiến giá trong 1 thời gian, có thể là hàng quý, thay vì hàng tháng. Dù vậy, giá dầu giảm mạnh như bữa qua có thể tinh giảm trận chiến này”.

Một vấn đề khác sẽ bị ảnh hưởng là kế hoạch chuyển đổi kinh tế của Thái tử Mohammed bin Salman cho quốc gia này. Họ muốn tránh lệ thuộc vào dầu thô, thông qua thành lập các ngành công nghiệp mới như khai mỏ, du ngoạn hoặc giải trí.

Tuy nhiên, dù đã thả lỏng quy định và cải cách hành chính, giới chức nước này vẫn không thể phục hồi dòng vốn đầu tư trực diện quốc tế (FDI) như họ thu được cách đây 10 năm. FDI lúc đấy lớn gấp 8 hiện tại.

Để giảm sức ép lên tài chính, Saudi Arabia cũng đều có thể nối dài thời gian bằng phương pháp tìm tới thị trường nợ. Gần 2 tháng trước, họ phát hành 5 tỷ USD trái phiếu, nhằm chặn lại đà thâm hụt ngân sách. Năm nay, họ lên kế hoạch bán tổng số 32 tỷ USD trái phiếu.

Khi ngân sách nhà nước ngày càng thâm hụt, Saudi Arabia cần đến khối dự phòng ngoại tệ để điều chỉnh dần dần chính sách tài khóa, Steffen Hertog – chuyên gia Vùng Vịnh tại Trường Kinh tế London cho biết. “Một cuộc chiến giá sẽ làm số chi phí này hao hụt nhanh chóng, buộc họ thực hành các điều chỉnh nhanh hơn và đau đớn hơn. Dự trữ của Saudi Arabia hiện chỉ bằng hai phần ba năm 2014 – đợt xuống dốc gần nhất của giá dầu. Vì thế, cuộc chiến giá kéo dài sẽ khiến họ thiệt hại lớn”, ông nói.

Hà Thu (theo Bloomberg)

Sưu Tầm: Internet – Tạp chí bất động sản: TopVn

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác

--