Căng thẳng Mỹ – Iran: Mỹ sẽ thiệt hại nếu nguồn cung dầu Trung Đông gián đoạn



--

Trong bài tuyên bố bữa qua về vụ tiến công của Iran vào căn cứ quân sự Mỹ ở Iraq, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu Mỹ không còn cần dựa vào Trung Đông để tạo ra dầu thô nữa. “Chúng ta độc lập, và chúng ta không cần nguồn dầu từ Trung Đông”, Trump nói.

Giới phân tích cho rằng sự bùng nổ dầu đá phiến Mỹ đã viết lại các quy tắc trong ngành năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, câu chuyện đích thực phức tạp hơn thế rất nhiều.

Mỹ hiện là nước sản xuất dầu rất lớn thế giới, vượt cả Saudi Arabia và Nga. Sản lượng dầu thô của Mỹ đã tăng 2 lần kể từ năm 2011, lên gần 13 triệu thùng mỗi ngày hiện tại. Mỹ cũng đang bơm ra rất nhiều dầu mỏ, khiến họ phải xuất khẩu 3 triệu thùng mỗi ngày.

Công nhân tại một cơ sở khai thác dầu ở Texas (Mỹ). Ảnh: Reuters

Công nhân tại một cơ sở khai thác dầu ở Texas (Mỹ). Ảnh: Reuters

Cơn sốt dầu đá phiến Mỹ, bắt đầu từ đầu thập niên trước, rõ ràng đã làm giảm sự lệ thuộc của Mỹ vào dầu nhập khẩu. Đây là nguyên nhân khiến các vụ gián đoạn nguồn cung mới đây không có tác động quá mạnh, hoặc nối dài lên giá dầu.

Tuy vậy, Mỹ vẫn phụ thuộc vào Trung Đông, nhất là Saudi Arabia. “Chúng ta không hề miễn nhiễm. Dầu đá phiến không phải là siêu nhân”, Helima Croft – Giám đốc Chiến lược Hàng hóa Toàn cầu tại RBC Capital Markets cho biết.

Dầu là một hàng hóa được giao dịch trên toàn cầu. Điều này có nghĩa sản xuất gián đoạn ở bất kỳ nơi nào trên hành tinh cũng cũng có thể đẩy giá ở nơi khác lên cao, trong đó có Mỹ. Ví dụ, giá dầu gần đây tăng mạnh do nhà đầu tư lo ngại căng thẳng Mỹ – Iran gây đứt quãng tuyến vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz – nút cổ chai ở Trung Đông giúp dầu đi từ vịnh Ba Tư đến các khách hàng trên toàn cầu.

“Thực tế cho biết ngắt quãng ở bất kỳ đâu cũng sẽ khiến tăng giá ở mọi nơi, cho dù là ở đây”, Bob McNally – Giám đốc hãng tham vấn Rapidan Energy Group cho biết.

Giá dầu thô đã tăng 15% trong tháng 9/2019 – mạnh nhất một thập kỷ, sau một vụ tấn công khiến sản xuất dầu mỏ tại Saudi Arabia tê liệt. Trump lúc đó cam kết sử dụng dầu trong Kho Dự trữ Chiến lược để “duy trì nguồn cung dồi dào cho thị trường”.

“Nếu chúng ta chẳng cần dầu từ Trung Đông, thì vì sao Tổng thống lại cảm thấy luôn phải trấn an ngoài nước rằng chúng ta sẵn sàng sử dụng kho dự trữ?”, McNally nói.

Thành công của Saudi Arabia trong việc khôi phục nhanh chóng sản xuất sau vụ tiến công kia đã hỗ trợ giá dầu giảm mạnh. Việc này còn có thể đã thay đổi quan niệm về sự phụ thuộc của Mỹ vào Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC). “Nếu không có dầu của Saudi Arabia, chúng ta bắt buộc phải đánh giá khác về sự phụ thuộc vào Trung Đông”, Croft lý giải.

Một nguyên do khác là Mỹ không thể ngay tức thì tăng sản xuất để phản ứng lại trạng thái thiếu cung. Việc này sẽ mất hàng tháng và sức ép lên các hãng khai thác dầu đá phiến Mỹ sẽ tăng. “Nếu xảy ra thiếu hụt, các nhà cung cấp không thể phản ứng nhanh được đâu”, Croft.

Chỉ Saudi Arabia mới có năng lực cần có để ứng phó nhanh như vậy. Đó là nguyên do năm 2018, Trump đề nghị Saudi Arabia bơm thêm dầu để thay thế nguồn cung thiếu hụt do các lệnh trừng phạt lên Iran. “Nếu độc lập, anh sẽ không phải đòi hỏi người Saudi bơm thêm dầu”, Croft nói.

Bên cạnh đó, hệ thống lọc dầu của Mỹ hoạt động hiệu quả nhất nếu có 1 lượng dầu nặng nhất định. Dầu đá phiến Mỹ thì lại rất nhẹ. Điều này có nghĩa dầu Mỹ không thể dễ dàng thay thế dầu từ Iraq hay Venezuela.

Trên lý thuyết, các hãng lọc dầu Mỹ có thể sử dụng dầu nhẹ trong tình huống khẩn cấp. Nhưng điều kia sẽ làm giá dầu Mỹ lao dốc theo thế giới, McNally cho biết. “Việc này sẽ làm nhiều hãng khai thác Mỹ phá sản”, ông nói.

Đó là nguyên nhân vì sao Mỹ vẫn phải nhập dầu nặng từ nước ngoài, phần lớn từ Canada và Mexico. Tuy nhiên, Saudi Arabia và Iraq cũng là các nguồn dầu lớn thứ 3 và thứ 4 của Mỹ.

Trong 10 tháng đầu năm ngoái, Mỹ nhập bình quân 906.000 thùng dầu mỗi ngày từ Vịnh Ba Tư. Con số này giảm đáng kể so với 1,5 triệu thùng năm 2018. “Sản xuất của Mỹ đã thay đổi cuộc chơi. Nhưng quan điểm nghĩ rằng chúng ta sẽ không chịu tác động kinh tế lớn nếu nguồn cung từ Trung Đông thiếu hụt lớn trong thời gian dài là không chính xác”, Croft nói.

Hà Thu (theo CNN)

Sưu Tầm: Internet – Tạp chí bất động sản: TopVn

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác

--