Chính phủ Nhật Bản khổ vì giá cả quá ổn định – Kinh Doanh



--

Ở Nhật Bản, nhiều người không có định nghĩa hàng hóa phải tăng giá thường xuyên theo thời gian. “Những người sinh ra trong thập niên 1980 và 1990 hầu như không có dùng thử về lạm phát. Vì vậy, ngay khi khi họ được thông báo rằng lạm phát đang đến, họ vẫn không tin điều đó”, ông Tsutomu Watanabe, Giáo sư Đại học Tokyo và là cựu chuyên viên ngân hàng trung ương nước này cho biết.

Một thanh niên 20 tuổi ở Nhật Bản hiện tại đã trải qua mức lạm phát bình quân 0,1% trong suốt cuộc đời. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Haruhiko Kuroda bảo rằng mục đích lạm phát 2% là chẳng thể đạt được.

Chỉ số giá tiêu dùng tại Nhật Bản các thập niên qua. Đồ họa: WSJ

Chỉ số giá tiêu dùng tại Nhật Bản các thập niên qua. Đồ họa: WSJ

Một thời kì giá gần như đi ngang quá dài là bản tính của công đoạn “Nhật Bản hóa”, mà cả Mỹ và châu Âu đều đang sợ rơi vào. Tương tự Ngân hàng Nhật Bản, Cục dự phòng liên bang Mỹ (Fed) mong muốn lạm phát ở mức 2% vì thấy nó phù phù hợp với một nền kinh tế lành mạnh. Dù lạm phát của Mỹ đã tiến gần tới mức đó nhưng vẫn thấp hơn mục đích trong lâu năm qua.

Chính vì thế, các quan chức Fed đang xem xét nhiều cách thức để tránh rơi vào bẫy lạm phát thấp đã khiến Nhật Bản “khốn đốn”. Các chọn lựa được cân nhắc cho dù là cho phép rõ rệt hơn hoặc kể cả khuyến khích lạm phát trên 2% để nâng cao kỳ vọng lạm phát của công chúng.

Bởi lẽ, các ngân hàng trung ương tin rằng, hy vọng lạm phát thấp cũng đều có thể dẫn đến tâm lý là người tiêu dùng sẽ chùn bước nếu giá thành hàng hoá cao hơn và doanh nghiệp sẽ kiềm chế trong việc tăng giá thành và tiền lương.

“Lạm phát phần lớn dưới mục đích của chúng ta có thể dẫn đến một động lực không lành mạnh, khiến hy vọng lạm phát dài hạn hạ xuống và kéo lạm phát thực tế thậm chí còn thấp hơn”, Chủ tịch Fed Jerome Powell nói trong một buổi họp báo ngày 11/12.

Natsumi Ozaki, sinh viên đại học làm việc bán thời gian tại Tokyo Disney Resort, đã từ chối mua một món quà lưu niệm sau khi nó tăng giá. “Tôi thường ngạc nhiên khi một thứ nhỏ như vậy cũng có thể có giá cao đến thế. Tôi đôi khi phải từ bỏ việc chọn mua hàng nhờ có mức giá cao hơn tôi nhớ”, cô cho biết.

Nghiên cứu của ông Kuroda đã cho thấy kỳ vọng lạm phát thấp đã khiến lạm phát ở Nhật chẳng thể tăng nổi. Người tiêu dùng nước này đã quen với việc giá hàng hóa thấp và trừng trị bất kỳ nhà bán lẻ nào gắng gượng tăng giá.

Rina Sato, một sinh viên đại học 22 tuổi, cho biết cô không mua nước ngọt thời gian gần đây vì các siêu thị trong phố không chịu ưu đãi bán. “Vì tôi biết giá cũng có thể thấp hơn nên tôi không thích mua với mức giá thông thường. Nếu chờ một lúc nữa, giá cũng đều có thể sẽ giảm”, cô nói.

Hideo Hayakawa, cựu giám đốc điều hành Ngân hàng Nhật Bản, nhớ lại phản ứng kinh hoàng từ những nhà kinh tế trẻ sau khi ngân hàng trung ương bắt đầu mua một lượng lớn trái phiếu từ các ngân hàng thương mại nhằm nỗ lực xúc tiến lạm phát.

Ông giải thích, khi người mua nhìn thấy dòng vốn lớn đổ dồn hệ thống ngân hàng thương mại nhờ vào việc bán trái phiếu thì chắc chắn sẽ chuẩn bị cho lạm phát cao hơn. Các nhà kinh tế trẻ cho là vì người dân không quen với việc tăng giá nên có dùng phương pháp này thì họ vẫn chưa chấp nhận lạm phát. Và họ đã nói đúng.

Ngay cả các người Nhật đủ già để còn nhớ đến lạm phát là gì thì dường như họ cũng không chấp nhận quan điểm càng phải có lạm phát của các ngân hàng trung ương. Đối với Ngân hàng Nhật Bản và Fed, lạm phát ổn định ở mức 2% là để tránh cho quốc gia rơi vào vòng quanh của giá cả hàng hóa giảm, tiền lương giảm và nhu cầu yếu. Nhưng với người dân Nhật bình thường, giá tăng có vẻ là một biểu thị xấu.

Các quan chức Fed tại buổi họp tháng 12/2019 đã đồng ý rằng họ cần trao đổi rõ rệt hơn với công chúng về nguyên nhân Fed muốn và cam đoan thi hành lạm phát 2% trên cơ sở bền vững.

Một vấn đề khác đối với nhiều ngân hàng trung ương trên ngoài nước là họ cắt giảm lãi suất xuống gần hoặc dưới 0 sau cuộc khủng hoảng tài chính để thúc đẩy tăng trưởng và lạm phát. Giờ thì với lạm phát và lãi suất đã rất thấp, họ ít có cơ hội hạ lãi suất trong cuộc suy thoái tiếp theo.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Lawrence Summers cho thấy trong 1 cuộc vấn đáp gần đây rằng các ngân hàng trung ương đã “cạn kiệt đạn dược”. “Một khi bạn tiến tới lãi suất gần như bằng không, thì nó giống như 1 lỗ đen”, ông nói.

Người Nhật đã quá quen với giả ổn định nên sẽ quay lưng nếu món hàng nào tăng giá. Ảnh: Bloomberg

Người Nhật đã quá quen với giá ổn định nên sẽ quay lưng nếu món hàng nào tăng giá. Ảnh: Bloomberg

Ông Kuroda nghĩ rằng việc nâng lạm phát cho Nhật vẫn khả thi, nhưng phải mất không ít thời gian. Theo ông, cao dần tiền lương và giá thành ở mức độ nhẹ sẽ thay đổi nhận thức về giá thành trong tương lai.

Rentaro Nomura, một sinh viên đại học 22 tuổi, đã được tăng lương 2 lần trong 4 năm vừa qua trong công việc bán thời gian tại trung tâm tiệc cưới, nơi anh ta tìm được gần 13 USD mỗi giờ. Anh muốn nhận việc toàn thời gian sau khi tốt nghiệp và kỳ vọng lương sẽ tăng tiếp.

Nhưng anh cũng muốn để dành thu nhập vì lo lắng cho cuộc đời sau khi nghỉ hưu. Điều này phản ánh rằng, người Nhật vẫn sợ lương có tăng vẫn không đủ tiền trang trải cuộc đời nhiều tốn kém hơn.

Do vậy, Giáo sư Watanabe của Đại học Tokyo không lạc quan như ông Kuroda. “Quan điểm về giá cả trong những những đứa ở độ tuổi 20 và 30 có lẽ sẽ không bao giờ thay đổi trong suốt quãng đời còn lại”, ông nói.

Phiên An ( theo Wall Street Journal )

Sưu Tầm: Internet – Tạp chí bất động sản: TopVn

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác

--