Covid-19: Cú sốc kép hiếm hoi với kinh tế toàn cầu



--

Trung Quốc – công xưởng của ngoài nước – sẽ vẫn rất lâu nữa mới phục hồi hoàn toàn sản xuất khi nhiều công xưởng còn đóng cửa và công nhân bị cách ly. Việc này sẽ không những làm giảm sản xuất hàng hóa tại đây, mà còn khiến nhiều công ty khác trên toàn cầu lao đao vì thiếu linh kiện cho sản phẩm hoàn chỉnh.

Cú sốc nguồn cung này mới đầu chỉ được xem là ngắn hạn, có thể dễ dàng đảo ngược khi bệnh dịch được kiểm soát. Vì thế, nhiều nhà phân tích từng dự đoán tăng trưởng ngoài nước sẽ đi theo như hình chữ V – xuống dốc trong quý I và bật lên các tuần sau đó.

Tuy nhiên, những dự đoán này đang trở nên quá lạc quan, do nhu cầu cũng đã và đang suy giảm theo. Khi bệnh dịch lan ra ngoài Trung Quốc, người mua mọi nơi đều ngại ngần ra ngoài mua sắm, du lịch hay ăn uống. Hậu quả là các công ty không những phải cho nhân viên về quê, mà còn ngừng tuyển dụng và đầu tư. Việc này càng khiến tiêu dùng bị ảnh hưởng.

Công nhân tại một nhà máy tại Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: Reuters

Công nhân tại một nhà máy tại Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: Reuters

Tác động của hai cú shock này như làm sao hiện vẫn là chủ đề cãi nhau của các nhà kinh tế học. Giáo sư Đại học Harvard Kenneth Rogoff tuần này cho biết không loại trừ nguy cơ lạm phát do thiếu hụt nguồn cung, như thập niên 70. Khi đó, các nhà nước và ngân hàng trung ương sẽ chịu nhiều áp lực hơn trong việc điều hành kinh tế.

“Một cuộc suy thoái điển hình thường liên quan đến việc nhu cầu suy giảm so với nguồn cung”, David Wilcox – cựu quan chức Fed cho biết, “Trong trường hợp thông thường, giới hoạch định chính sách kinh tế biết cách lấp đầy khoảng trống nhu cầu. Nhưng tình huống này phức tạp hơn, vì nó liên quan đến cả cung và cầu”.

Việc này lý giải lý do vì sao kinh tế thế giới đang tiến dần đến năm tăng trưởng yếu nhất kể từ khủng hoảng 2009. Các mục đích lạm phát của giới chức hiện đều trở nên xa vời. Các công ty như Hyatt Hotels hay United Airlines Holdings đều đã rút lại dự đoán lợi nhuận. Các nhà cung cấp như Samsung Electronics hay Toyota Motor đang phải vật lộn giúp công xưởng mở cửa trở lại.

Nó cũng chính là lý do cho đợt hạ lãi suất nguy cấp của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ngày 3/3. Thậm chí, dù đã hạ lãi suất mạnh tay nhất tính từ lúc năm 2008, họ cũng chẳng thể kéo chứng khoán Mỹ đi lên hôm đó. Chứng khoán Mỹ chỉ tăng trở lại hôm 4/3, phần nào nhờ tin Hạ viện Mỹ thông qua gói chi tiêu nguy cấp 7,8 tỷ USD để đối phó dịch bệnh.

Các ngân hàng trung ương biết rằng hạ lãi suất không thể giúp các nhà xưởng mở cửa trở lại hay công nhân quay lại công ty. Thậm chí trong tình hình hiện tại, nếu muốn kích cầu, họ sẽ phải phối hợp giữa hạ lãi suất và các chương trình nhằm phục hồi niềm tin và duy trì dòng chảy tín dụng. Việc này diễn ra trong bối cảnh phần lớn các ngân hàng trung ương dường như không còn vũ khí sau khi hạ lãi suất nhiều lần gần đây.

Thêm vào đó, bản tính của cú sốc kinh tế lần này còn có thể khiến chính sách tiền tệ ít hiệu quả. Dù hạ lãi suất cho vay cũng có thể giúp các hộ gia đình có thêm động lực chi tiêu, vấn đề này sẽ bị hạn chế nếu hàng triệu người phải ở nhà vì các biện pháp phong tỏa, cách ly, hoặc chỉ dễ dàng là họ muốn ở nhà vì sợ lây bệnh. Việc này còn cũng đều có thể lý giải nguyên do vì sao Ngân hàng trung ương Trung Quốc áp dụng các chính sách tín dụng tập trung, hơn là hạ lãi suất quy mô lớn để ứng phó dịch bệnh.

Sau động thái tiền phong của Fed, các nhà nước giờ càng chịu áp lực phải hành động nhiều hơn nữa. “Chúng ta chỉ mới bước vào thời kì đầu của cuộc khủng hoảng”, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Lawrence Summers cho biết.

Với các nhà hoạch định chính sách, nguồn cung là vấn đề khó xử lý hơn. Vì họ sẽ phải mau chóng phục hồi sản xuất, giao thông, mạng lưới tin tức hoặc tài nguyên đầu vào.

Để thi hành được điều đó, chủ trương tài khóa mới là phù hợp. Việc ngân hàng trung ương nới lỏng tiền tệ chỉ là phụ trợ. Mỹ, Nhật Bản, Italy và Hàn Quốc đều đã tung gói cứu trợ để đối phó dịch bệnh. Dù vậy, phần lớn số tiền này chảy vào các công ty y tế và hoạt động ngăn ngừa, cứu chữa, chứ không phải trải rộng cả nền kinh tế.

Tuần trước, chứng khoán ngoài nước lao dốc mạnh nhất tính từ lúc khủng hoảng tài chính. Chỉ số MSCI All Country World dù bật tăng 2,7% hôm qua, hiện vẫn thấp hơn 8% so với đỉnh cách đây một tháng.

Việc các nhà nước tăng chi tiêu có thể không kiềm chế được đà lan truyền của virus. Tuy nhiên, nó cũng có thể có thể giúp chặn lại nhu cầu tiêu dùng đang xuống dốc không phanh. Chetan Ahya – nhà kinh tế tại Morgan Stanley dự báo thâm hụt tài khóa của Trung Quốc và 4 nước tiên tiến lớn sẽ tăng tối thiểu lên 4,7% GDP năm nay – cao nhất tính từ lúc năm 2011.

  Hà Thu (theo Bloomberg)

Sưu Tầm: Internet – Tạp chí bất động sản: TopVn

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác

--