Trung Quốc nỗ lực cắt 'cơn thèm' động vật hoang dã



--

“Nuôi động vật hoang dã có lợi hơn so với trồng trọt,” Wang cho biết. Năm ngoái, với việc bán 33 con cầy hương, cô lời được 50.000 nhân dân tệ (7.140 USD), 2 lần so với lợi nhuận từ trồng lúa.

Người Trung Quốc có truyền thống dùng động vật hoang dại để ăn hoặc làm thuốc, dù có bằng chứng cho thấy một số loài như cầy hương là lý do gây nên dịch SARS 17 năm trước. Cùng với đó, thu nhập tăng cao trong vài thập kỷ qua cũng cuốn theo nhu cầu động vật hoang dại – vốn được tính là món ngon đắt tiền.

Dù thiếu bằng chứng khoa học, nhiều người vẫn tin rằng tiêu bị động vật hoang dã hoặc các cơ quan của chúng như xương hổ, sừng tê giác, cũng có thể giúp tăng cường sức khỏe và chữa bệnh. Hay như cầy hương, được y khoa cổ truyền cho rằng có công năng cường dương.

Các lồng vận chuyển cầy hương tại tỉnh Quảng Châu năm 2004. Ảnh: Reuters

Các lồng vận chuyển cầy hương tại tỉnh Quảng Châu năm 2004. Ảnh: Reuters

Trước đây, đáp lại những lo ngại của nước ngoài đối với những loài có nguy cơ tuyệt chủng cũng giống các vấn đề sức khỏe, Bắc Kinh hạn chế việc buôn bán và cấm săn bắt chúng trong vài trường hợp. Nhưng họ cũng khuyến khích ngành công nghiệp chăn nuôi động vật hoang dã, trở thành nguồn lực tăng trưởng ở nông thôn.

Theo dữ liệu hoạch toán về lâm sản Trung Quốc, ngành chăn nuôi động vật hoang dã có quy mô 56 tỷ nhân dân tệ năm 2017, gấp 5 lần so với 10 năm trước đó. Trong khi đó, thị trường kinh doanh và tiêu thụ động vật hoang dại có quy mô tới 520 tỷ nhân dân tệ (74 tỷ USD) và sử dụng hơn 14 triệu lao động.

Những người chỉ trích cho rằng các trang trại lợi dụng việc không có quy chế kiểm soát chính thức để chạy luật và bắt động vật hoang dã trong tự nhiên. “Không có cách nào nuôi lớn động vật hoang dại nhanh đến vậy theo phương pháp hữu cơ,” một học giả kiêm cố vấn chủ trương ở Bắc Kinh cho thấy trên Financial Times.

Trên giấy tờ, Trung Quốc cấp phép nuôi và buôn bán 54 loại động vật hoang dã, trong đấy có chuột túi và dúi. Nhưng thực tế, chính quyền bản địa mở rộng danh sách đến nhiều loài khác.

Zhou Jinfeng, Tổng thư ký Quỹ Phát triển xanh và Bảo tồn đa dạng sinh học Trung Quốc, cho thấy hàng trăm loài hoang dại – kể cả nhiều loài quý hiếm – đã được rao bán. “Còn thiếu quy định chung về chăn nuôi và mua bán động vật hoang dã,” ông Zhou nói.

Việc chủ trương không nhất quán có thể xuất phát từ xung đột lợi ích. Các giấy tờ công khai cho thấy hàng chục quan chức lâm nghiệp đã nghỉ hưu có trách nhiệm cấp chứng thư phép chăn nuôi động vật hoang dại cũng đều có chức danh trong những hiệp hội bảo tàng động vật hoang dã địa phương – vốn được những nông trại tài trợ phần nào.

“Bạn trông chờ cơ quan lâm nghiệp nghiêm chỉnh thực thi các quy tắc bảo quản động vật như thế nào khi nguồn tài chính của các bộ phận này tới từ chính ngành công nghiệp đó?”, ông Zhou cho hay.

Dù đến nay, người ta vẫn chưa tìm ra loài nào là nguyên do bùng phát virus corona, các nhà khoa học tin rằng sự thiếu khống chế ngành công nghiệp chăn nuôi động vật hoang dã của Trung Quốc một phần kích hoạt bệnh dịch này.

“Các thị trường động vật hoang dại tươi sống, chẳng hạn như các khu chợ thực phẩm lớn ở Trung Quốc … là nơi lý tưởng cho sự xuất hiện loại virus zoonotic (virus lây từ động vật sang người),” Andrew Cunningham, Phó giám đốc khoa học tại Hiệp hội Động vật học ở London, cho biết.

Lãnh đạo cao cấp Trung Quốc giờ cũng nghi ngờ việc mua bán động vật hoang dã đã góp phần trong dịch Covid-19. “Chúng ta phải nhất quyết đóng cửa và trấn áp thị trường kinh doanh động vật hoang dã bất hợp pháp,” Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết trong tháng này. “Thói quen xấu về việc ăn động vật hoang dại không giới hạn phải được loại bỏ”, ông nhận định.

Đến hôm thứ hai (24/2), quyết định cấm tiêu thụ động vật hoang dã chính thức được ban hành và có hiệu lực ngay lập tức. Nó cũng cho dù là việc trấn áp kinh doanh động vật hoang dại phạm pháp để bảo quản sức khỏe cộng đồng, SCMP đưa tin.

Yang Heqing, Phó giám đốc Văn phòng Kinh tế Luật, một bộ phận thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nói rằng lệnh cấm cho dù là các động vật hoang dại đã được bảo vệ theo pháp luật, và các loài động vật hoang dại trên cạn khác trong số trại chăn nuôi, theo People’s Daily . Lệnh này cũng cấm săn bắn, buôn bán và vận chuyển động vật hoang dã trên cạn để ăn.

Động vật thủy sinh, gia súc, gia cầm và các động vật khác đã được nhân giống từ lâu ở nước này chưa được đưa vào lệnh cấm, ông Yang nói thêm. Sử dụng động vật hoang dại cho những mục tiêu khoa học và y tế sẽ có cấp phép nhưng các cơ sở chăn nuôi sẽ được quản lý chặt chẽ hơn.

“Cuối cùng cũng đã có một lệnh cấm hoàn toàn đối với việc ăn thịt và buôn bán động vật hoang dã”, ông Zhou Haixiang, thành viên của Ủy ban Quốc gia về Con người và Sinh quyển Trung Quốc, nhận định. “Đây là một bước tiến lớn trong bảo quản động vật hoang dã”, ông nói thêm.

Zhou Ke, giáo sư về luật tài nguyên và môi trường tại Đại học Renmin, cho biết việc buôn bán liên quan đến động vật hoang dã đã trở thành một ngành công nghiệp khổng lồ ở Trung Quốc. Do đó, điều chỉnh chuỗi công nghiệp đây là điều rất khó. “Tuy nhiên, nếu tiêu thụ bị cấm và nhu cầu giảm, thì sẽ không có bất kì ai nuôi những con vật như vậy”, ông nói.

Một người giết mổ cá sấu tại chợ hải sản Huangsha, tỉnh Quảng Châu. Ảnh: EPA

Một người giết mổ cá sấu tại chợ hải sản Huangsha, tỉnh Quảng Châu. Ảnh: EPA

Hơn một nửa số người trong lĩnh vực – khoảng 7,6 triệu người – làm việc trong ngành lông thú và da, trị giá khoảng 390 tỷ nhân dân tệ. Khoảng 6,2 triệu người làm việc trong số nông trại chăn nuôi hoặc chế biến động vật làm thực phẩm.

Ở một số vùng nghèo của Trung Quốc, như Quý Châu hay Quảng Tây, nuôi động vật hoang dã là nguồn thu nhập quan trọng cho người dân. “Quyết định sẽ gây thiệt hại kinh tế cho những nhà chăn nuôi. Vì vậy, chính quyền bản địa có liên quan nên bổ trợ họ chuyển đổi sản xuất và cung cấp tài chính”, Yang Heqing cho biết.

Wang Canfa, giáo sư luật môi trường của Đại học Khoa học Chính trị và Luật Trung Quốc tại Bắc Kinh thì cho là nhà nước nên giúp chuyển đổi ngành chăn nuôi. “Chính sách này sẽ ảnh hưởng đến lượng lớn người dân trong những hoạt động hợp pháp hiện tại. Vì vậy, chính phủ nên cung cấp các chương trình giúp họ chuyển đổi”, ông nói.

Trước khi lệnh cấm chính thức được đưa ra, Trung Quốc cũng từng ban hành một lệnh cấm tạm thời việc vận chuyển và buôn bán động vật hoang dã trong dịp dịch. Lệnh cấm này khiến Yuan Jun, một người nuôi cầy hương khác ở Jiangxi, mất đi một triệu nhân dân tệ kể từ tháng 1/2020.

Dù vậy, ông vẫn lạc quan về tương lai. “Mọi thứ sẽ trở lại bình thường khi giao thông vận tải được phục hồi,” ông Yuan nói.

  Phiên An ( theo FT, SCMP )

Sưu Tầm: Internet – Tạp chí bất động sản: TopVn

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác

--